Gaziantep'teki Teymur Continental Hotel'in Satış ve Pazarlama Direktörlüğü görevini yürüten deneyimli otel yöneticisi Arif Mergen "Şirketlerde ödül ve performans sisteminin önemi" üzerine yazı kaleme aldı. Arif Mergen'in yazısı şöyle:Bir organizasyonda ödül ve performans sisteminin bulunmaması, sadece bir “idari eksiklik” değil, aslında kurumun motorunun yağsız çalışması gibidir. İlk bakışta sessiz ve sorunsuz görünebilir, ancak zamanla içten içe büyük bir aşınmaya neden olur.
Bu durumun yarattığı temel riskleri ve sonuçları şu şekilde özetleyebiliriz:
1. “Adalet Duygusu”nun KaybolmasıPerformans ölçülmediğinde, çok çalışanla az çalışan (ya da hiç çalışmayan) aynı kefeye konur. Bu durum, yüksek performans gösteren çalışanlarda “Neden daha fazla çaba sarf edeyim ki?” sorusunu doğurur.
2. Yetenek Kaybı (Brain Drain)Ödül sisteminin olmadığı yerlerde, “yıldız oyuncular” kendilerini değersiz hissederler. Bu kişiler genellikle piyasada karşılığı olan kişilerdir ve emeğinin takdir edildiği, başarı odaklı rakip şirketlere hızlıca geçiş yaparlar. Elinizde kalan ise genellikle “idare eden” bir kitle olur.
3. Motivasyon ve Verimlilik Düşüşüİnsan doğası gereği bir hedef ve bu hedefin sonunda bir kazanım (maddi veya manevi) bekler. Belirsizlik, çalışanlarda “öğrenilmiş çaresizlik” yaratır.
Geri bildirim eksikliği: Çalışan neyi iyi yaptığını veya neyi düzeltmesi gerektiğini bilmez.
Gelişim durması: Kendini geliştirme motivasyonu kalmaz.
4. Kurumsal Hedeflerden KopmaPerformans sistemi, bireysel çabaları şirketin büyük hedefleriyle hizalar. Bu sistem yoksa, herkes kendi önceliklerine göre çalışır ve şirket rotasından sapabilir.
Performans sistemi yoksa*Terfiler “kıdem” veya “yakınlık” odaklıdır.
*Çalışanlar sadece mesai doldurur.
*Sorunlar sadece kriz anında fark edilir.
*Ücret artışları standart ve heyecan yaratmaz.
Performans sistemi varsa*Terfiler “başarı” ve “yetkinlik” odaklıdır.
*Çalışanlar sonuca odaklanır
*Sorunlar verilerle önceden tespit edilir.
*Ücret artışı bir motivasyon aracıdır
Önemli Not: Ödül sistemi sadece “prim” veya “para” demek değildir. Bir teşekkür, gelişim fırsatı, esnek çalışma imkanı veya sorumluluk artışı da çok güçlü birer ödül mekanizmasıdır.
Bu eksikliği gidermek için bir adım atmak isteyenlerin en azından basit bir KPI (Anahtar Performans Göstergesi) yapısı kurmaları fark yaratacaktır.
Bu durumun yarattığı temel riskleri ve sonuçları şu şekilde özetleyebiliriz:
1. “Adalet Duygusu”nun KaybolmasıPerformans ölçülmediğinde, çok çalışanla az çalışan (ya da hiç çalışmayan) aynı kefeye konur. Bu durum, yüksek performans gösteren çalışanlarda “Neden daha fazla çaba sarf edeyim ki?” sorusunu doğurur.
2. Yetenek Kaybı (Brain Drain)Ödül sisteminin olmadığı yerlerde, “yıldız oyuncular” kendilerini değersiz hissederler. Bu kişiler genellikle piyasada karşılığı olan kişilerdir ve emeğinin takdir edildiği, başarı odaklı rakip şirketlere hızlıca geçiş yaparlar. Elinizde kalan ise genellikle “idare eden” bir kitle olur.
3. Motivasyon ve Verimlilik Düşüşüİnsan doğası gereği bir hedef ve bu hedefin sonunda bir kazanım (maddi veya manevi) bekler. Belirsizlik, çalışanlarda “öğrenilmiş çaresizlik” yaratır.
Geri bildirim eksikliği: Çalışan neyi iyi yaptığını veya neyi düzeltmesi gerektiğini bilmez.
Gelişim durması: Kendini geliştirme motivasyonu kalmaz.
4. Kurumsal Hedeflerden KopmaPerformans sistemi, bireysel çabaları şirketin büyük hedefleriyle hizalar. Bu sistem yoksa, herkes kendi önceliklerine göre çalışır ve şirket rotasından sapabilir.
Performans sistemi yoksa*Terfiler “kıdem” veya “yakınlık” odaklıdır.
*Çalışanlar sadece mesai doldurur.
*Sorunlar sadece kriz anında fark edilir.
*Ücret artışları standart ve heyecan yaratmaz.
Performans sistemi varsa*Terfiler “başarı” ve “yetkinlik” odaklıdır.
*Çalışanlar sonuca odaklanır
*Sorunlar verilerle önceden tespit edilir.
*Ücret artışı bir motivasyon aracıdır
Önemli Not: Ödül sistemi sadece “prim” veya “para” demek değildir. Bir teşekkür, gelişim fırsatı, esnek çalışma imkanı veya sorumluluk artışı da çok güçlü birer ödül mekanizmasıdır.
Bu eksikliği gidermek için bir adım atmak isteyenlerin en azından basit bir KPI (Anahtar Performans Göstergesi) yapısı kurmaları fark yaratacaktır.
