Türkiye'de define arama faaliyetleri için belli şartlar gerekiyor. Define arama faaliyetleri
define arama yönetmeliği ile düzenlenmiş durumda.
Define arama yönetmeliği hakkında
Define arama yönetmeliğinin amacı 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'nda belirtilen yerler dışında define aramalarında uyulacak esasları belirlemek. Define arama yönetmeliği define arama ruhsatının verilmesine, define arayanlardan istenecek belgelere, define aramasanın nasıl yapılacağına ve çıkan defineden bulana tanınacak haklara ilişkin tüm hüküm ve şartları kapsıyor.
Define arama izni nereden alınır
Türkiye'de define aramak isteyen herhangi bir kişinin define arayacağı bölgenin bağlı olduğu mülki amire bir dilekçe ile müracat etmesi gerekiyor. İllerde valilikler, ilçelerde ise kaymakamlıklara
define arama izni için müracat edilmesi gerekiyor. Define arama izni için hazırlanan dilekçede define arama amacının açıkça belirtilmesi şart. Dilekçede define aranacak yerin il, ilçe, bucak, köy, mahalle, sokak ve ev numarası yer almalı. Ayrıca define aranacak yerin ekili, dikili, meskun, gayrimeskun, tapulu ve tapusuz olup olmadığı ve kime ait olduğu dilekçede ayrıntılı olarak belirtilmeli.
Define arama izni için gerekli belgeler
Define arama izni için hazırlanacak dilekçeye şu evrakların eklenmesi gerekiyor: Define aranacak sahanın yetkili teknik elemana çizdirilmiş, İl Bayındırlık Müdürlüğünce tasdikli, 1/500 ölçekli tesviye münhanili haritası veya krokisi. Krokisi çıkarılamayacak ev ve bunun gibi yerler için ise ada, parsel ve çap numarasını belirten vaziyet planı. Uzaktan ve yakından olmak üzere çeşitli yönlerden çekilmiş net fotoğrafları. Define aranacak yer sahipli ise; gerçek kişilerden noterden tasdikli muvafakatname, tüzel kişilerden de yetkili organlarından alınacak muvafakat yazısı.
Define aranacak yer 100 metrekareyi geçemiyor
Define arama yönetmeliğine göre define aranacak yer 100 metrekareyi geçemiyor. Define aranacak yer verilecek fotoğraflarla harita veya krokiler üzerinde işaretleniyor.
Define arama ruhsatı nasıl alınır
Define aranacak yerin mülki amiri define aranacak yerin 2863 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinde belirtilen yerler ile tespit ve tescil edilen sit alanları ve mezarlıklar içinde olup olmadığını, define aranmasında sakınca bulunup, bulunmadığını, en yakın müze müdürlüğüne tespit ettiriyor. Müze Müdürlüğü tarafından müracaat uygun bulunduğu takdirde define arama ruhsatı verilir.
Define arama ruhsatı kaç yıl geçerli
Define arama ruhsatı olarak bilinen ruhsatname bir yıl süreyle geçerli. Define araması aralıksız en çok bir ay devam edebiliyor. Hava muhalefeti veya tabii afetlerden dolayı bu süre içinde bitirilemezse bir defaya mahsus olmak üzere mülki amirce en çok bir ay daha uzatılabiliyor. Define araması, define aranacak yere en yakın müzeden görevlendirilecek ihtisas elemanı başkanlığında, Maliye ve Gümrük ve İçişleri Bakanlıklarının mahalli birer temsilcisi gözetiminde yapılıyor.
Devlet görevlilerin masrafı define arayacak kişi tarafından karşılanıyor
Define arama yönetmeliğine göre aranacak yeri incelemeye gidecek müze ihtisas elemanı ile, aramada bulunacak ihtisas elemanı, Maliye ve Gümrük ve İçişleri Bakanlıkları temsilcilerinin yol masrafı ve birinci derece devlet memuru harcırahı üzerinden yevmiyeleri define arayıcısı tarafından ödeniyor. Bu yevmiler günlük zorunlu giderleri karşılamadığı takdirde, aradaki fark yevmiyelerin %50'sini geçmemek şartıyla define arayıcısı tarafından ayrıca ödenmek zorunda. Define aramasından doğacak zarar ziyan ve kazı yapılan yerin eski haline getirilmesi ile ilgili masraflar define arayıcısına ait. Bu masrafların tahmini tutarı ilgili müze müdürlüğünce tespit ediliyor.
Define ararken kültür ve tabiat varlığı bulunursa arama durduruluyor
Define aramasının mevzuat hükümlerine göre ilgililerce durdurulması halinde define arayan kişi hiçbir hak, zarar ve ziyan talebinde bulunamıyor. Define aramalarında kültür ve tabiat varlığı bulunduğu takdirde arama derhal durduruluyor ve durum Bakanlığa bildiriliyor. Define arayan kişi bulunan kültür ve tabiat varlıkları üzerinde hiçbir hak iddia edemiyor.
Bulunan definenin yüzde kaçı devletin
Define aramasında çıkan buluntular Bakanlıkça tayin edilecek en az üç kişilik bir uzman heyetine incelettiriliyor. Elde edilecek buluntular kültür ve tabiat varlığı ise müzelere, define ise Maliye ve Gümrük Bakanlığına teslim ediliyor. Bulunan definenin Maliye ve Gümrük Bakanlığınca geçer akçe olarak değeri tespit edilir. Define Hazineye ait arazide bulunmuşsa %50'si arayıcıya, özel veya tüzel kişilere ait arazide bulunmuşsa %40'ı arayıcıya, %10'u ise mülk sahibine veriliyor.
